Over dit artikel

Florence Nightingale wordt wereldwijd gezien als de grondlegster van het vak van verplegen. Als de ‘dame met de lamp’ is zij het symbool van de moderne ziekenverpleging geworden. Ruim een eeuw na haar dood wordt zij nog steeds geëerd om haar grenzeloze toewijding en grote deskundigheid. Maar had Florence Nightingale destijds kunnen voorzien dat er anno 2022 een grote bedreiging op haar geliefde vak afkomt?

Wie had gedacht dat meer dan 100 jaar na haar dood haar geliefde vak met uitsterven bedreigd wordt? Het grote personeelstekort nekt zorgorganisaties steeds meer, de kosten voor inzet van extern personeel zorgen voor rode cijfers. Het einde van dit tekort is echter nog niet in zicht, de verwachting is dat er in 2040 ruim 150.000 verzorgenden en verpleegkundigen te weinig zijn. Wetende dat de zorgzwaarte en het aantal zorgbehoevenden alleen maar toeneemt, stelt dat zorgorganisaties voor een immense opgave.

Technologische ontwikkelingen

Er is niet één simpele oplossing om deze immense opgave te lijf te gaan. Het zit deels in de inzet van technologie om de zorgverlening optimaal te ondersteunen of daar waar nodig over te nemen om zo het personeel efficiënt in te kunnen zetten. Maar technologische ontwikkeling en zorg gaan meestal niet goed samen en dat resulteert regelmatig in trage en stroperige trajecten. Toch laten de inzet van bijvoorbeeld IPad en andere technologische oplossingen veel belovende verbeteringen zien. Alleen levert het nog onvoldoende ruimte voor het personeel op en blijkt dat de adaptatie van technologie bij medewerkers begeleiding en tijd kosten. Het is dus belangrijk om als zorgorganisatie op meerdere vlakken aan het werk te gaan om het personeelstekort aan te pakken. In dit artikel bieden we meerdere handvatten waar u als zorgorganisatie mee aan de slag kunt gaan.

Inzicht creëren

Een optimale inzet van het zorgpersoneel begint met inzicht. Onze ervaring is dat veel zorgorganisaties onvoldoende beeld hebben van hun daadwerkelijke personeelsprobleem. Ze missen het inzicht in welke functies en hoeveel fte het daadwerkelijk omgaat. Bij vertrek van een medewerker wordt automatisch voor dezelfde functie en hetzelfde aantal uren een vacature gesteld. Terwijl onvoldoende wordt gekeken of dat echt is wat een team nodig heeft. Ook afstemming over teams of locaties heen ontbreekt. Geadviseerd wordt om eerst in kaart te brengen per team wat het gewenste dienstenpatroon is en welke formatie daar tegenover moet staan. Vervolgens per team te kijken of deze formatie ook daadwerkelijk aanwezig is. De eventuele mismatch dient opgelost te worden.

Op basis van deze informatie kunnen vervolgens basisroosters opgesteld worden voor de medewerkers. Hiermee krijgen de medewerkers inspraak in hun rooster en wordt rust gecreëerd. Het goed bepalen van het gewenste dienstenrooster lijkt gemakkelijk, maar is dit in de praktijk vaak niet. Te veel korte diensten zorgt voor onwenselijke diensten voor medewerkers, alleen maar lange diensten passen vaak niet bij de zorgvraag. Daarom is het belangrijk om ook hiervoor eerst te gaan meten en zo inzicht te creëren.

Multimomentopname

Lord William Thompson Kelvin (1824-1907) stelde dat “Als je iets niet kunt meten, je het niet kunt verbeteren”. Door inzicht te creëren in de activiteiten die zorgpersoneel uitvoert op een afdeling of binnen een woongroep, hebben zorgorganisaties een sleutel voor de personeelskrapte in handen. Het bieden van inzicht gaat door middel van een Multimomentopname (MMO). Een MMO is een onderzoek waarbij alle activiteiten, in een vastgestelde periode, binnen een organisatie worden geïnventariseerd. Om zo inzicht te krijgen in hoe efficiënt en effectief processen verlopen. Met een Multimomentopname wordt dus in kaart gebracht hoe effectief afdelingen binnen een organisatie functioneren. Het stamt af van de LEAN filosofie en kan binnen iedere organisatie en iedere afdeling (zowel zorg als ondersteuning) ingezet worden. Een van de vragen die bij de uitkomst van de MMO gesteld kan worden is of het mogelijk is om taakdifferentiatie toe te gaan passen en verder te onderzoeken.

Op een zorgafdeling of binnen een woongroep lopen verschillende medewerkers rond die allemaal verschillende activiteiten uitvoeren. Het is echter de vraag of dit efficiënt georganiseerd is en of medewerkers wel de goede dingen doen. Wij zien vaak dat werkzaamheden die niet bij de functie van een verzorgende of verpleegkundige thuis horen, wel door hen uitgevoerd worden. Hierbij valt te denken aan huishoudelijke taken, logistieke taken en schoonmaaktaken. Vaak is dit zo gegroeid in een tijd dat er voldoende personeel beschikbaar was en in tijden dat de roosters makkelijk rond kwamen. Maar nu er sprake is van schaarste onder zorgpersoneel en hoge werkdruk, is het de vraag of zij deze werkzaamheden wel moeten blijven uitvoeren.

Een MMO biedt inzicht in wie wat doet en hoe dit uitgevoerd wordt. Een analyse van deze gegevens kan leiden tot anders verdelen van de activiteiten, zogenaamde taakdifferentiatie. De inzet van zorgpersoneel kan verminderd worden en ze voeren alleen nog de taken uit waar ze voor opgeleid zijn. De overige taken worden door bijvoorbeeld welzijn of service medewerkers uitgevoerd. Zorgmedewerkers ervaren meer tijd te hebben voor hun zorgtaken en krijgen meer plezier in hun werk.

Blijf op de hoogte! Meld u aan
voor de AAG Nieuwsbrief.

Aanmelden

Meer informatie over dit onderwerp? Neem contact op met mij!