Onlangs hield de V&VN onder haar leden een onderzoek naar oplossingen voor personeelstekorten in de zorg. Hieruit kwam naar voren dat 69% van de zorgmedewerkers nu een hogere werkdruk ervaart dan een jaar geleden. Slechts 35% van de deelnemers ziet zichzelf over 5 jaar nog in dezelfde baan en 13% overweegt serieus om de zorg te verlaten. Slechte signalen dus, terwijl er op korte termijn 125.000 extra zorgprofessionals nodig zijn. En dat tekort lost zichzelf niet op. We moeten iets doorbreken.

In het kader van ‘Ontzorg de Zorgmedewerker’ heeft AAG bij drie zorgorganisaties in kaart gebracht hoeveel tijd zorgmedewerkers besteden aan alle verschillende activiteiten. En wat blijkt? Een groot deel van de beschikbare uren van een verpleegkundige in de ouderenzorg wordt niet aan directe zorg besteed. Ook een verzorgende IG is 30-40% van de ingezette tijd bezig met niet-zorgtaken. Dat zorgmedewerkers heel erg druk zijn, is duidelijk. Maar zijn ze druk met de juíste dingen?

Ondanks alle uitdagingen krijgen we tijdens bespreking van de objectieve resultaten uit het onderzoek vaak een natuurlijke tegenreactie. Bij het vaststellen van bovenstaande resultaten is de terugkoppeling van de zorgmedewerkers relatief vaak: “Het doen van die extra niet-zorggerelateerde taken is geen moeite.” “Het is geen probleem, we doen dat erbij.” “Misschien was het niet de meest representatieve tijd van meten.” Of: “Ik ervaar het in de praktijk niet als een issue dat de taken die ik doe niet tot mijn takenpakket behoren.” Redenen waarom iets niet hoeft of kan veranderen, zijn snel gevonden. Het is immers ooit zo ontstaan of zo gegroeid en we zijn er aan gewend.

Het is immers ooit zo ontstaan of zo gegroeid en we zijn er aan gewend.

Tijdens de tijdsstudie hebben we ook de piekbelasting gedurende de dag in kaart gebracht. Een interessante andere manier van denken deed zich onlangs voor toen een van de verpleegkundigen als volgt reageerde: “Waarom is het in het weekend altijd rustiger en fijner werken? En waarom heb ik dan altijd wel meer tijd voor de bewoners en kan ik ze dan wel meer aandacht geven?” Niemand had meteen een oplossing maar het zette me wel aan het denken: waarom kan de maandag niet óók een zaterdag worden?

Bewoners van zorgorganisaties lijken steeds minder idee van tijd hebben, welke dag in de week het is of zelfs welk seizoen. Ook bij mijn eigen moeder zag ik dit gebeuren. Werkenden zijn zich daar wel van bewust. Toch kiezen wij er zelf voor om allerlei (administratieve en logistieke) processen bijna altijd in te plannen op doordeweekse dagen. En dan met name ook nog in de ochtend; tussen 07.00 en 13.00 zie je een explosie aan allerlei activiteiten die allemaal tegelijk plaatsvinden. Staat dan de bewoner of het proces centraal? Is drukte doordeweeks niet een gevolg van keuzes die we zelf maken?

Is drukte doordeweeks niet een gevolg van keuzes die we zelf maken?

Een belangrijke oorzaak van het grote verschil tussen de ervaring of een werkdag voelt als een maandag of als een zaterdag zijn de kantoortijden. Ervaren verpleegkundigen en verzorgenden de zaterdag positiever omdat zij misschien minder gestoord worden in het werk dat ze echt leuk vinden? Er zijn minder administratieve vragen,  minder sturing, minder verstoringen van het kernproces… Maar de zorg gaat 24/7 door. Welke bewoner, cliënt of patiënt ziet zijn zorgbehoefte eindigen op vrijdagmiddag 17.00 uur?

Een andere, vergelijkbare 24/7 business is de hotellerie. Op heel veel vlakken zijn er parallellen te trekken met de zorg, maar is er één groot verschil. Als ik in een hotel verblijf ervaar ik geen verschil in dienstverlening, of het nou maandag of zaterdag is. Waarom niet? Omdat het verblijf van de gast centraal staat en niet het proces dat grotendeels achter de schermen plaatsvindt. In mijn ogen is het verblijf vaak tijdloos. Dat bereik je als je altijd redeneert vanuit het oogpunt van de gast. Wat voor effect heeft een bepaalde keuze op de beleving? Draagt het er positief aan bij of niet?

Als ik in een hotel verblijf ervaar ik geen verschil in dienstverlening, of het nou maandag of zaterdag is.

Ik denk dat, ondanks al onze goede bedoelingen, het proces in de zorg nog steeds leidend is. Ondanks de enorme personele opgave waar we voor staan. Ondanks de wens om meer met de echte kern van de zorg bezig te zijn. En ondanks de visie om de bewoner centraal te stellen in ons handelen. Als we écht willen, kunnen we ook in de zorg van de maandag een zaterdag maken. Waarom niet?

Deel deze blog

Meer weten over dit onderwerp? Neem contact met mij op!