Over dit artikel

Het inkoopbeleid is een belangrijk onderdeel van de Milieuthermometer en is een praktische stap richting een duurzamere bedrijfsvoering. Duurzaamheid speelt bij steeds meer zorgorganisaties een belangrijke rol; er wordt ambitieus duurzaamheidsbeleid opgesteld en een toenemende groep ondertekent de Green Deal voor de Zorg.

Hoe maak je duurzaam inkopen zichtbaar?

De ISO 20400 (maatschappelijk beter inkopen van goederen en diensten = richtlijn) en/of de ISO 26000 verklaring is hierbij niet meer voldoende. Een duurzaamheidsverslag kan een optie zijn om toe te voegen aan het jaarverslag. De Milieuthermometer Zorg kan ook een mogelijkheid zijn om aandacht voor een duurzame bedrijfsvoering zichtbaar te maken. De Milieuthermometer omvat de onderwerpen binnen het thema ‘Planet’ van het People-Planet-Profit gedachtegoed van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO). Leidinggevenden die met de Milieuthermometer Zorg werken geven aan dat het instrument focus geeft voor het aanpakken van nuttige milieumaatregelen. ‘People’ en ‘Profit’ zijn vervat in verschillende ISO of NEN normen. Bijvoorbeeld op het gebied van ‘arbeidsomstandigheden’ en ‘mensenrechten’ (People) en ‘milieu’, ‘consumenten aangelegenheden’ en ‘eerlijk zaken doen’ (Profit).

Milieuthermometer Zorg: 15 thema’s

De Milieuthermometer bestaat uit 15 thema’s. Binnen de thema’s is een aantal onderdelen waaraan uiteindelijk moet worden voldaan (de zogenaamde verplichte maatregelen). Daarnaast zijn er per thema ‘extra verduurzamingsmaatregelen’. Het voldoen aan de verplichte- en extra maatregelen binnen de thema’s resulteert in een bronzen, zilveren of gouden predicaat.

Overzicht verplichte maatregelen – inkoopbeleid

Wat betekent dit voor uw inkoopbeleid?

Inkoop kan een grote impact hebben op het sturing geven aan verduurzaming. Aan de ene kant speelt inkoop intern de rol van ambassadeur en makelaar. Zij kunnen zorgen voor een grotere bewustwording van duurzaamheid (gedrag en bestellen) in de organisatie. Aan de andere kant kan inkoop dezelfde rol vervullen richting leveranciers. Is de verhouding momenteel nog vaak dwingend in het programma van eisen, er ontstaat toch ook wel het besef dat het veel vaker vanuit een partnerschap met de leverancier moet gebeuren. Beide zijden van het product (vrager–aanbieder) begeven zich op een terrein dat nog lang niet voldoende is uitgewerkt.

Voorbeeld

Een voorbeeld zal dit verduidelijken. Bedrijfskleding wordt veel gebruikt binnen de zorg. Wanneer medewerkers wordt gevraagd om betrokken te zijn bij een dergelijk traject, zijn de meesten enthousiast. De gesprekken in relatie tot het programma van eisen gaat bij de stakeholders vooral over kleur, model, kan ik er al mijn spullen in kwijt en zit ’t lekker. Dat zijn vooral functionele eisen. Ja, ook kleur is functioneel in het kader van prikkels voor mensen met dementie.

Het is dan de rol van inkoop om de vertaalslag te maken tussen visie en beleid van de organisatie om te verduurzamen naar deze inkooppraktijk om medewerkers bewust te maken van ‘duurzaamheid’. Niet alleen ‘durable’ maar ook ‘sustainable’ moet worden afgewogen. Vragen als: Hoe wordt de kleding vervaardigd? Onder welke omstandigheden werken arbeiders? Worden zij goed betaald? Zijn zij verzekerd tegen ongevallen en ziekten? Van welke materialen wordt de kleding vervaardigd; recycled polyester, biokatoen, Tencel, Lycocel? Wordt voldaan aan de Oeko-tex standaard 100?

Deze onderdelen neemt inkoop mee in het programma van eisen in de uitvraag naar de markt. Hierdoor wordt de markt gedwongen om op de specificaties te letten (handel) en om anders te produceren (producenten).

Verplichte onderdelen Milieuthermometer

De volgende onderdelen zijn verplichte onderdelen om de bronzen medaille te behalen in de Milieuthermometer:
1. Afspraken duurzaam inkopen
2. Milieuvriendelijk printpapier
3. Textiel: materiaal dienstkleding en platgoed
4. Textiel: wijze productie van gebleekt katoen
5. Wasmachines en wasdrogers
Veel zorgorganisaties realiseren zich niet dat over een niet heel lange termijn, dit soort handvatten en richtlijnen, wet- of regelgeving worden.

Van regelgeving naar toepassing

De meest in het oog springende is wel ‘afspraken duurzaam inkopen’. Wat wordt hier nu precies mee bedoeld? Wat betekent bijvoorbeeld ‘afspraken duurzaam inkoopbeleid?’ Een deel van de eisen van de Milieuthermometer is gerelateerd aan productgroepen die door uw organisatie worden ingekocht. De Milieuthermometer vraagt om bij de inkoop van deze productgroepen milieueisen te stellen. En hier wordt het uiterst specialistisch en ingewikkeld.

Er wordt namelijk onderscheid gemaakt in drie categorieën productgroepen:
• Facilitaire producten waarvoor milieueisen zijn vastgelegd in de Milieuthermometer Zorg.
• Een selectie van facilitaire producten waarbij de PIANOo-criteria worden toegepast.
• Een lijst van medische elektrische apparatuur waarbij de EU-GPP-criteria worden toegepast.

Voor bijvoorbeeld het tweede punt, via PIANOo, is af te leiden welke selectiecriteria, geschiktheidseisen, gunningscriteria, suggesties en contractbepalingen er voor een specifieke product- of dienstengroepen kunnen worden meegenomen in een selectietraject voor de best passende leverancier. Hierbij kunt u dan op thema (materialen, gezondheid, ecologie, energie, circulair, sociaal) zoeken en vaststellen welke eisen u stelt aan uw leveranciers. Tevens worden NEN-ISO vereisten hieraan gekoppeld, zodat het makkelijker wordt voor u om het programma van eisen op te stellen. Dit is behoorlijk ingewikkeld en tijdrovend werk. Een Inkoopspecialist biedt uitkomst.

Blijf op de hoogte! Meld u aan
voor de AAG Nieuwsbrief.

Aanmelden

Deel dit artikel

Meer weten over dit onderwerp? Neem contact met mij op!

Michel van Tilborg