Over dit artikel

Vanuit zorgkantoren en inmiddels ook vanuit zorgorganisaties is er een stijging te zien om de Wlz indicatie in te zetten in de situatie thuis. Met een volledig of modulair pakket thuis (VPT of MPT) is thuis intensieve zorg en ondersteuning krijgen goed geregeld als de zorg intensiever wordt en de wijkverpleging niet meer voldoende is. Maar is thuis nog wel thuis of is deze vorm van zorg alleen geclusterd goed aan te bieden? Wat is het verschil tussen VPT/MPT thuis en de Wlz in een verpleeghuis?

Zorg

Voor beide vormen vallen onder de Wet langdurige zorg en dus hetzelfde zorgkader. De Wlz organisatie coördineert de zorg voor de cliënt als deze VPT/MPT ontvangt en doet ook de administratie en legt verantwoording af aan het zorgkantoor, dit in tegenstelling tot nog een andere leveringsvorm binnen de Wlz; het persoonsgebonden budget (pgb). Cliënten die de zorg ontvangen ervaren binnen de leveringsvormen grote verschillen. Met een VPT/MPT krijgen mensen geen verblijf en komen ze niet in een “instelling” (woord van de rijksoverheid) te wonen. Bij een VPT/MPT is de zorg een resultante van de zorg door de instelling, mantelzorg en/of andere zorg die nodig is.

Welzijn

Wanneer mensen nog met een partner wonen is het verpleeghuis vaak geen optie. Ook als beiden zorg nodig hebben, is het kunnen blijven samenwonen in een verpleeghuis helaas nog een grote uitzondering. VPT thuis zou dan uitkomst kunnen bieden voor echtparen. Toch mist dan goed toezicht gedurende het klokje rond en is er minder formele zorg rondom de cliënt. Thuis is het persoonlijke netwerk van groot belang voor ondersteuning en gezelligheid. In het verpleeghuis kom je op bezoek tijdens bezoekuren en wordt de informele ondersteuning snel kleiner. Gelukkig is dit bij veel zorgorganisaties al veel opener en meer verbinding met het informele netwerk.

Dagbehandeling is en blijft mogelijk voor een cliënt met VPT, wel is dit veelal letterlijk op afstand. Iemand die in een verpleeghuis woont kan binnendoor naar de dagbesteding en krijgt alle maaltijden. Bij een MPT zorgt de cliënt en de naasten voor eigen maaltijden. Iemand met een VPT krijgt van de zorgorganisaties alle maaltijden en versnaperingen thuis geleverd.

Wonen

Naast de sociale component is ook de fysieke verschijning volledig anders. Een eigen huis is veelal niet ingericht op het ouder worden; het huis kent drempels, smalle doorgangen en een badkamer die soms op een ander niveau ligt en niet voorzien is van alle noodzakelijke gemakken. Wel kent de bewoner ieder hoekje, gaatje en afstanden. De traplift is deels een uitkomst, maar voor iemand met dementie is het niet logisch om zittend de trap op en af te gaan. Het verschilt per individu en de omgeving en persoonlijk netwerk waar de voorkeur naar uit gaat.

Geclusterde woonvorm

Niet alleen voor de cliënt en haar mantelzorgers is er een verschil, maar ook voor de zorgorganisatie is er een groot verschil in het leveren van een VPT of Wlz in de instelling. Bij VPT levert veelal de (thuis)zorg organisatie de zorg en coördineert het pakket. Dit zal zoveel mogelijk voorspelbare zorg moeten zijn, aangezien de zorg niet 24/7 in de directe buurt is. In een instelling zijn de teams een zichtbare en vaste baken voor alle cliënten. Nu er op alle fronten een tekort aan personeel is in de zorg, zal de zorg een enkele zorgvrager met VPT in de wijk nauwelijks kunnen bemensen. Toch is iedereen met een intensieve zorgvraag naar een verpleeghuis verhuizen niet gewenst vanuit de klantbehoefte en ook bouwen we dan op termijn aan de leegstand.

Om toch in je eigen huis te blijven en VPT te kunnen ontvangen zien we verschillende initiatieven in het land om in geclusterde woonvormen VPT te kunnen aanbieden. Hoe ziet dat er uit en welke voordelen heeft dit?

1. Diensten

In een regulier woongebouw zijn vaak geen of slechts beperkte voorzieningen aanwezig voor de zorg (denk aan opslag, keuken, kantoor en/of ontmoetings-/dagbestedingsruimte) en veelal zonder betaalde inzet. Met geclusterde VPT in een gebouw is meer mogelijk rondom voorzieningen, zoals een restaurant, receptie en/of 24/7 zorg. Dit is alleen geen gegeven, de (vastgoed) bijdragen vanuit de VPT zijn erg klein en niet altijd toereikend. Dagbesteding, facilitaire ruimtes en een werkplek zijn hierin wel mogelijk, afhankelijk van het aantal VPT cliënten. De diensten en bijbehorende ruimtes zullen veelal ook voor de gewone bewoners toegankelijk zijn en voor vitale senioren een meerwaarde en daardoor ook deels betaald kunnen worden door de servicekosten en bijkomende kosten.

2. Veiligheid en toegankelijkheid

Ondanks dat VPT cliënten in een gewone woning wonen, is er bij een geclusterde woonvorm met meerdere VPT bewoners, wel een moreel appel op de zorgverlener om een veilige omgeving te bieden. Rookmelders, nul trede toe- en doorgang en ook een lift zijn hierin geen overbodige luxe. Tevens zijn opstelplaatsen voor scootmobielen en een videofoon deurbel gewenste zaken. Met een cluster van bijvoorbeeld 50 VPT cliënten is dit goed te realiseren in een groter geheel. Wel blijft wonen de insteek en dus moet de verhouding wonen vs zorg in een gezonde mix tot uiting laten komen. Ook om de sociale controle die je wenst in dergelijke complexen te laten ontstaan/behouden.

3. Ingroeimodel

Het is een mooi eindbeeld dat in een woongebouw van ca. 100-150 woningen, ca. 50 mensen met een VPT wonen. De gewone bewoners zijn vitale senioren of jong maar betrokken, en hebben een behoefte aan een veilige en gezellige omgeving waar een vast zorgteam rondloopt en een praatje en ontmoeting nabij altijd mogelijk is.

Maar dit eindbeeld komt wel tot stand middels een groeimodel. Er zullen niet direct 50 mensen met een VPT wonen. Ze zullen eerst ondersteuning vanuit de wijkverpleging of Wmo vraag hebben alvorens een MPT of VPT te verkrijgen. Dat betekent samen met de eigenaar van het woongebouw (woningcorporatie of belegger) om de tafel om te onderzoeken of in nieuw- of bestaande bouw, een ingroei mogelijk is en hoe dit ruimtelijk en met de organisaties ter plaatse, op te tuigen is.

Heb lef en heb geloof in VPT in geclusterde woonvorm. Het is (nog) geen uitgestippeld PvE en proces, maar wel de toekomst. Het betekent een nog intensievere samenwerking tussen woongebouw eigenaar/verhuurder en de zorgorganisatie!

Deel dit artikel

Heeft u vragen over VPT's? Neem vrijblijvend contact met me op.